A A A

Silniki elektryczne w samochodzie

Prąd z instalacji elektrycznej samochodu (tzn. z akumulatora lub z prądnicy) zasila i napędza różne silniki elektryczne. Największy z nich to rozrusznik; a mniejsze, to silniki wycieraczek szyb, wentylatora, nagrzewnicy itp.

Przeznaczeniem rozrusznika jest obracanie wału korbowego podczas uruchamiania silnika samochodu. W czasie rozruchu rozrusznik musi pokonać dość duże opory (tarcie wewnętrzne, sprężanie mieszanki, tłoczenie przez pompę oleju itp.).

Rozrusznik musi więc mieć wystarczającą moc, która wynosi najczęściej 0,6 — 1 KM, zależnie od wielkości silnika. Aby uzyskać tak dużą moc, elektromagnesy rozrusznika są bardzo silne, a przewody elektrycznie wewnątrz rozrusznika są bardzo grube. Po wyjęciu wirnika można zauważyć, że uzwojenia wykonane są nie z drutu, lecz z grubej taśmy miedzianej.

Prąd pobierany przez rozrusznik jest bardzo duży i wynosi około 300 amperów. O tej wielkości należy dobrze pamiętać w czasie używania rozrusznika: kilkakrotne naciśnięcie przycisku włącznika rozrusznika doprowadzić może do zupełnego rozładowania akumulatora.

Rozrusznik jest zazębiany z kołem zamachowym silnika tylko na czas rozruchu. Na wale wirnika zamocowana jest przesuwna tuleja koła zębatego. Podłużne występy na wałku (tzw. wielowypust) pozwalają na przesuwanie się tulei wzdłuż osi twornika. Tuleja jest przesuwana przez dźwignię i pedał rozrusznika (włączanie mechaniczne). 

W niektórych samochodach, dźwignia przesuwająca tuleję jest uruchamiana przez elektromagnes (włączanie elektromagnetyczne). Przy takim rozwiązaniu na tablicy rozdzielczej znajduje się przycisk włącznika rozrusznika.

Ponieważ już na początku uruchomienia wał korbowy silnika uzyskuje duże obroty, a kierowca mógłby zbyt późno wyłączyć rozrusznik, na przesuwnej tulei znajduje się jeszcze dodatkowe sprzęgło. To dodatkowe sprzęgło rolkowe działa tylko w jednym kierunku, tj. wtedy, gdy tuleja napędza koło zębate. Jeżeli zaś uruchomiony silnik zacznie napędzać koło zębate rozrusznika, to sprzęgło samoczynnie wyłączy się i mimo obracania się koła zębatego twornik nie będzie napędzany.

Z uwagi na krótkotrwałe okresy pracy, rozrusznik nie ma łożysk kulkowych. Wał twornika ułożyskowany jest w tulejach wykonanych z brązu.

Na rozruszniku przykręcona jest kwadratowa obudowa, a w niej styki włącznika elektrycznego oraz ewentualnie dwa dodatkowe styki wyłączenia oporu cewki zapłonowej.

Silniczki wycieraczek szyb mają wielostopniową lub ślimakową przekładnię i układ dźwigni, które wychylają dwie wycieraczki. W kadłubie silniczka wbudowany jest dodatkowy wyłącznik końcowy, który powoduje określone (poziome) zatrzymanie wycieraczek, bez względu na chwilę wyłączenia wycieraczki przez kierowcę.

Przełącznik wycieraczki nastawić można w trzech położeniach: 1-wyłączone, 2-włączone i 3-włączone przez dodatkowy opór zwalniający obroty silniczka.